Auteur: Elske van de Fliert
duurzaam ondernemen, CO2 reductie, mobiliteit
Gebruikte tags: draagvlak, gedrag, mobiliteit

Twee artikelen geleden , introduceerde ik de Think Small methode voor je groener, schoner en slimmer rijden project. In het vorige artikel vertelde ik over hoe belangrijk het is dat collega’s zich committeren aan het plan. Als de rest van de organisatie niet aan boord is, dan wordt het heel lastig om je doelstellingen te verwezenlijken. Nu helpt het daarbij als je collega’s goed weten waarom het zo belangrijk is. Maar je kunt het ook belangrijk voor ze maken: door ze te belonen. En daar gaat dit artikel over. Het hoort bij de andere essentiële ingrediënten die je nodig hebt om je plan te laten slagen:

  • Zorgen dat mensen zich committeren
  • Bepalen hoe je mensen gaat belonen
  • Borgen dat mensen met elkaar delen
  • Organiseren dat de resultaten goed worden gemonitord en
  • bovenliggend: volhouden.

Belonen

Belonen is nogal eens een beladen onderwerp. Soms krijg ik te horen: “Ja, maar we verwachten hier gewoon van mensen dat ze doen wat ze afspreken, gewoon je werk doen, is toch geen beloning voor nodig?” Of: “Nou, volgens mij werkt straffen veel beter, of als we ze gewoon de kans niet geven, dan doen ze het ook niet verkeerd.”

Voor beide opmerkingen is wat te zeggen. Het laatste onderdeel van belonen is bijvoorbeeld: het zetten van repercussies. En gewoon doen wat je afspreekt is natuurlijk wel hoe je met elkaar om hoort te gaan. Maar in de wereld van groener, schoner en slimmer rijden is niet alles zwart-wit. Je kunt best afspreken altijd met elkaar mee te rijden als je een externe vergadering hebt, waar je met meerdere mensen heen gaat. Maar als die vergadering toevallig in de buurt is van ouders waar de collega juist dan even handig een keer een hapje kan gaan eten, dan snapt iedereen dat hij of zij geen collega’s meeneemt naar het ouderlijk huis en dat het meerijden ineens niet meer zo voor de hand ligt. Het is ook de vraag of je dit ooit moet willen tegengaan. Met belonen gaat het erom dat gedrag uit te lokken dat het meest wenselijk is, ondanks dat dit niet het meest makkelijke of voor de hand liggende is. En dat doe je op drie manieren:

  1. Een grote beloning aan het eind
  2. Goede gewoontes bouwen door kleine beloningen
  3. Zet repercussies

 

Een grote beloning aan het eind

In feite zijn mensen in grote lijnen op twee manieren te motiveren: of ze ergens naar toe te trekken wat wenselijk is, of ze ergens voor weg te laten lopen wat onwenselijk is. Sommigen zijn makkelijker gemotiveerd door het eerste: die gaan sporten omdat ze graag een mooi lijf willen hebben en dat ook voor zich zien. Sommigen zijn makkelijker gemotiveerd door het tweede: die gaan sporten omdat ze niet ziek en fysiek beperkt willen worden. Maar iedereen wordt wel gemotiveerd als er een passende! beloning in het vooruitzicht wordt gesteld.

En juist in dat passende zit de lastigheid. Want wat voor de ene echt een mooi vooruitzicht is (als we onze CO2 reductiedoelstelling halen dan krijgen jullie allemaal een nieuwe fiets – oh, leuk, mijn fiets is aan vervanging toe) is voor de ander een gruwel (bah, ik hou helemaal niet van fietsen, ik ben blij dat er niet één in de schuur staat die alleen maar ruimte inneemt).

Natuurlijk kan je het uiteindelijk niet iedereen 100% naar de zin maken, maar het is wel belangrijk om samen met collega’s te bepalen wat dan de mooie beloning is die jullie aan het eind krijgen als het doel uiteindelijk behaald is.

 

Goede gewoontes

Over het creëren van gewoontes zijn ook hele boeken volgeschreven. Interessante materie. Wat in ieder geval goed werkt, is het creëren van goede gewoontes door kleine beloningen. Daarom werkt bijvoorbeeld het fietsstimuleringsprogramma waar Medisch Centrum Twente Spitsbrekers  mee won zo goed. Elke keer als je op de fiets komt, wordt je beloond met punten en als je er voldoende gespaard hebt, dan kan je mooie cadeaus uitkiezen. Maar het feit alleen al dat je die punten elke keer ziet, is een beloning op zich.

Zo werkt het ook met computerspelletjes: elk level dat je haalt, is een beloning. Elke quest die je afmaakt, krijg je een beloning. Elke puzzel die je oplost: een beloning.

Daar helpen ook steeds meer apps bij die bijvoorbeeld bijhouden hoe vaak iemand met het OV gaat of buiten de spits reist. Maar je kunt natuurlijk ook iets leuks gaan doen op het moment dat er een tussendoel is bereikt. En het hoeft zeker niet altijd een financiële beloning te zijn. Ik schreef al eerder dat het samen pizza eten effectiever is dan een financiële bonus.

 

Zet repercussies

En ja, zet ook repercussies als het niet goed gaat. Dat is de andere kant van belonen. Een mooie versie hiervan is dat je de beloning van te voren uitkeert en dat mensen die dan terug moeten geven als het doel niet behaald wordt. Dit is extra effectief aldus een Amerikaans onderzoek.

Maar wat ik ook vaak hoor is dat bedrijven aangeven: was de overheid maar duidelijker in wat ze wilden. Of als er iemand van de gemeente langs komt om te kijken of je de verplichte energiebesparingen wel neemt, dat er dan tegen de ambtenaar gezegd wordt: schrijf alsjeblieft op dat we het verplicht zijn, want dan kan ik dat gewoon duidelijk tegen het management zeggen.

Net als dat je de beloning bepaalt met elkaar, is het ook belangrijk de repercussies te bepalen met elkaar. Dus niet alleen afspreken wat je wel doet als het doel wel gehaald wordt, maar ook duidelijk erbij afspreken wat je doet als het doel niet gehaald wordt. Natuurlijk kan de repercussie zijn: dan komt de beloning er niet, maar je zet het meer op scherp als je er een duidelijke negatieve consequentie aan verbindt

 

Dit was het derde deel van de minicursus over hoe je succesvol je groener, schoner en slimmer rijden project implementeert. De volgende keer ga ik in op dat je dit soort dingen nooit alleen moet doen of je collega’s er alleen mee moet laten worstelen. Als je vragen hebt in de tussentijd, kan je ze zoals altijd onderaan het artikel stellen.

 

Wil je niet wachten op de minicursus en gelijk aan de slag op een simpele en laagdrempelige manier? Kijk dan hier voor de vijf stappen naar gegarandeerde en gedragen groene mobiliteit waarbij ook de Think Small methode behandeld wordt.

 

Heb je goede voorbeelden van beloningen of repercussies? Laat die dan hieronder achter!

 

“Transport is prachtig, duurzaam transport is krachtig!”

 

Deel het artikel via de onderstaande buttons!


Recente artikelen (het kunnen ook juist die van in dezelfde categorie zijn)

Wil je weten wat elektrisch rijden je kan opleveren? We hebben de Routekaart nulemmissie voor je!